August 29, 2025

Month: August 2025

ជីវិត [ជី-វិត] (សំ.បា.) ន. ដំណើររស់នៅ, អាយុ : ចិញ្ចឹមជីវិត, រស់នៅអស់មួយជីវិត។ ខាងក្រោមនេះ ជាច្បាប់នៃជីវិតដែលយើងអ្នកគួរយល់ដឹង ១. ច្បាប់នៃភាពចាស់ទុំ ភាពចាស់ទុំគឺជាដំណើរការនៃការប្រែក្លាយការយំសោកសៅទៅជាសំឡេងស្ងប់ស្ងាត់ដែលលាក់ជ្រៅនៅក្នុងខ្លួនមនុស្សម្នាក់ៗ។ ២. ច្បាប់នៃភាពជោគជ័យ ប្រសិនបើអ្នកមិនជោគជ័យទេ ជីវិតរបស់អ្នកនឹងមានសន្តិភាព ហើយអ្នកនឹងមិនមានមិត្តច្រើនទេ។ ផ្ទុយ​ទៅ​វិញ...
ទិដ្ឋភាពទូទៅនៃគំរូបែបអព្ភន្តរញាណ អ្នកគ្រប់គ្រង ក៏ដូចជាអ្នកធ្វើអាជីវកម្មភាគច្រើន រំពឹងទៅលើអព្ភន្តរញាណ (Intuition) នៅក្នុងការធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្តឱ្យបានលឿន។ គំរូនៃការធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្តដោយប្រើប្រាស់អព្ភន្តរញាណនេះ មានលក្ខណៈផ្ទុយគ្នាទៅនឹងគំរូនៃការធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្តដោយវិចារណញាណ។ នៅក្នុងអាជីវកម្ម គំរូនេះអាចផ្តល់នូវផលប្រយោជន៍ជាច្រើនផងដែរ។ បើតាមការមើលទៅលើពាក្យថា អព្ភន្តរញាណនេះ អាចនឹងធ្វើឱ្យយើងគិតថា វាជាការប្រើញាណទី៦ ឬជាការធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្តដោយការនឹកឃើញនូវដំណោះស្រាយអ្វីមួយដោយមិនសមហេតុសមផល ឬដោយចៃដន្យជាដើម។ ប៉ុន្តែធាតុពិត...
ទិដ្ឋភាពទូទៅនៃគំរូ Recognition-Primed នៅក្នុងអាជីវកម្ម ជាទូទៅយើងមិនមាននូវពេលវេលាច្រើន សម្រាប់ធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្តនោះទេ ដែលភាគច្រើនអ្នកធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្ត មិនមានពេលគ្រប់គ្រាន់នៅក្នុងការប្រៀបធៀបនូវជម្រើសទាំងឡាយដែលរកបាន។ គំរូ Recognition-Primed នេះ ត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយលោក ហ្គែរី ខ្លេន (Gary A. Klein) នៅក្នុងអំឡុងឆ្នាំ...
ទិដ្ឋភាពទូទៅនៃគំរូ Bounded Rationality នៃការធ្វើសេចក្ដីសម្រេចចិត្ត Bounded Rationality កើតឡើងពីទស្សនៈទៅលើភាពមានដែនកំណត់របស់ Rationality នៅក្នុងការធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្តតាមរយៈភាពដែលពិបាកគ្រប់គ្រង ទៅលើបញ្ហានៃការធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្ត ភាពមានដែនកំណត់នៃការគិត ការវិនិច្ឆ័យ និងពេលវេលាដែលមានដែនកំណត់ទៅលើការធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្ត។ គំរូនេះត្រូវបាន បង្កើតឡើងដោយលោក ហឺបឺត ស៊ីមុន...
ទិដ្ឋភាពទូទៅនៃគំរូ Rational Rational គឺជាការគិតពិចារណាដោយផ្អែកទៅលើហេតុផលសមស្រប (វិចារណញាណ)។ គំរូ Rational នៃការធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្ត គឺជាគំរូមួយដែលអ្នកធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្តប្រើប្រាស់នូវភាពពិតជាក់ស្តែង ព័ត៌មានដែលទទួលបាន ការវិភាគ និងដំណើរការជាដំណាក់កាល ដើម្បីទទួលបាននូវសេចក្តីសម្រេចចិត្តចុងក្រោយ។ វាគឺជាគំរូនៃការធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្តដែលកើតមានមុនគេក្នុងចំណោមគំរូទាំងអស់។ គំរូនេះ ត្រូវបានអ្នកស្រាវជ្រាវជាច្រើនយកមកសិក្សាបន្ថែម ប៉ុន្តែមិនមាននូវឯកសារណាមួយបញ្ជាក់ច្បាស់លាស់ថាវាត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយនរណា...