April 1, 2026

ការគ្រប់គ្រង និងដឹកនាំ

ការផ្តល់មុខតំណែងដល់និយោជិត គឺជាសិល្បៈ និងជាការសម្រេចចិត្តជាយុទ្ធសាស្ត្រ — វាបង្ហាញពីសក្ដានុពលក្រុម ការសម្តែង និងសីលធម៌។ នេះជាចំណុចសំខាន់ៗដែលត្រូវពិចារណា៖ ១. តម្រឹមតួនាទីជាមួយនឹងភាពខ្លាំង ២. ស្វែងយល់ពីបុគ្គលិកលក្ខណៈ និងលំនាំការងារ អត្ថបទទាក់ទង៖ ផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមានចំនួន ៦ នៃការប្រើប្រាស់បុគ្គលិកខុសជំនាញ...
ឥទ្ធិពល [អិត-ធិ-ពល់] ន. (ម.ព. ឫទ្ធិពល ក្នុង ឫទ្ធិ)។ ឫទ្ធិពល [រឹត-ធិ-ពល់] ន. កម្លាំងរបស់ឫទ្ធិ។ ឫទ្ធិ [រឹត] (សំ.; បា. ឥទ្ឋិ) ន. សេចក្ដីសម្រេច, ដំណើរកើតការ; អំណាច; សេចក្ដីអស្ចារ្យ, សម្បើម; សេចក្ដីក្លៀវក្លា,...
ភាព​ជា​អ្នក​ដឹកនាំ​ពិត​ប្រាកដ ​មិន​មែន​គ្រាន់​តែ​ជា​ការ​និយាយ​នោះ​ទេ។ វា​ជា​សកម្មភាព, ការ​សម្រេច​ចិត្ត, និង​ឥរិយាបថ​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​ដែល​ឆ្លុះ​បញ្ចាំង​ពី​តម្លៃ​និង​ចក្ខុវិស័យ​របស់​អ្នក។ ខាង​ក្រោម​នេះ​ជា​ចំណុច​សំខាន់ៗ​ដែល​បង្ហាញ​ពី​ភាព​ជា​អ្នក​ដឹកនាំ​តាម​រយៈ​ការ​អនុវត្ត​ជាក់ស្តែង៖ ១. គណនេយ្យភាព អ្នក​ដឹកនាំ​ពិត​ប្រាកដ​ មិន​បន្ទោស​អ្នក​ដទៃ​ពេល​មាន​បញ្ហា​កើត​ឡើង​នោះ​ទេ។ ពួក​គេ​ហ៊ាន​ទទួល​ស្គាល់​កំហុស​ និង​ទទួល​ខុសត្រូវ​លើ​អ្វី​ដែល​បាន​កើត​ឡើង។ ការ​ទទួល​ខុសត្រូវ​នេះ ​បង្ហាញ​ពី​ភាព​រឹងមាំ​ និង​ភាព​ចាស់​ទុំ​ក្នុង​ការ​ដឹកនាំ។ នៅ​ពេល​ដែល​មាន​បញ្ហា អ្នក​ដឹកនាំ​ល្អ​សួរ​ខ្លួន​ឯង​ថា...
ជំនាញ ( គុ. ) ដែល​ជាញ, គឺ​ដែល​វាងវៃ, ប៉ិន, ប្រសប់, ស្ទាត់, ដែល​ចេះ​ស្ទាត់​ប្រាកដ : ត្រូវ​ជ្រើស​រើស​យក​សុទ្ធ​តែ​អ្នក​ជំនាញ ។  ស្ថាប័ន ឬអាជីវកម្មដែលអាចដំណើរការទៅបានដោយរលូន ត្រូវការធនធានមនុស្សដែលមានទេពកោសល្យ និងជំនាញច្បាស់លាស់ សម្រាប់បំពេញការងារ។...
ទិដ្ឋភាពទូទៅនៃគំរូ Normative គំរូ Normative នៃការធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្តនេះ គឺជាទ្រឹស្តីមួយដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយលោក វីកទ័រ វីរូម (Victor H. Vroom) ដោយមានការសហការពីលោក ហ្វីលីព យ៉េតតុន (Philip W. Yetton,...
ទិដ្ឋភាពទូទៅនៃគំរូបែបអព្ភន្តរញាណ អ្នកគ្រប់គ្រង ក៏ដូចជាអ្នកធ្វើអាជីវកម្មភាគច្រើន រំពឹងទៅលើអព្ភន្តរញាណ (Intuition) នៅក្នុងការធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្តឱ្យបានលឿន។ គំរូនៃការធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្តដោយប្រើប្រាស់អព្ភន្តរញាណនេះ មានលក្ខណៈផ្ទុយគ្នាទៅនឹងគំរូនៃការធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្តដោយវិចារណញាណ។ នៅក្នុងអាជីវកម្ម គំរូនេះអាចផ្តល់នូវផលប្រយោជន៍ជាច្រើនផងដែរ។ បើតាមការមើលទៅលើពាក្យថា អព្ភន្តរញាណនេះ អាចនឹងធ្វើឱ្យយើងគិតថា វាជាការប្រើញាណទី៦ ឬជាការធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្តដោយការនឹកឃើញនូវដំណោះស្រាយអ្វីមួយដោយមិនសមហេតុសមផល ឬដោយចៃដន្យជាដើម។ ប៉ុន្តែធាតុពិត...
ទិដ្ឋភាពទូទៅនៃគំរូ Recognition-Primed នៅក្នុងអាជីវកម្ម ជាទូទៅយើងមិនមាននូវពេលវេលាច្រើន សម្រាប់ធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្តនោះទេ ដែលភាគច្រើនអ្នកធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្ត មិនមានពេលគ្រប់គ្រាន់នៅក្នុងការប្រៀបធៀបនូវជម្រើសទាំងឡាយដែលរកបាន។ គំរូ Recognition-Primed នេះ ត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយលោក ហ្គែរី ខ្លេន (Gary A. Klein) នៅក្នុងអំឡុងឆ្នាំ...
ទិដ្ឋភាពទូទៅនៃគំរូ Bounded Rationality នៃការធ្វើសេចក្ដីសម្រេចចិត្ត Bounded Rationality កើតឡើងពីទស្សនៈទៅលើភាពមានដែនកំណត់របស់ Rationality នៅក្នុងការធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្តតាមរយៈភាពដែលពិបាកគ្រប់គ្រង ទៅលើបញ្ហានៃការធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្ត ភាពមានដែនកំណត់នៃការគិត ការវិនិច្ឆ័យ និងពេលវេលាដែលមានដែនកំណត់ទៅលើការធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្ត។ គំរូនេះត្រូវបាន បង្កើតឡើងដោយលោក ហឺបឺត ស៊ីមុន...
ចក្រភព​ពែរ្ស (Persian Empire) ចក្រភពនេះកសាងឡើងដោយព្រះចៅអធិរាជ សាយរឹស (Cyrus the Geat) នៅរវាងឆ្នាំ ៥៥០ មុនគ្រិស្ដសករាជ។ វាបានគ្រប់ដណ្ដប់លើផ្នែកភាគច្រើននៃតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា ដែលមានប្រជាជនប្រមាណជិត ៥០ លាននាក់ ពោលគឺស្មើនឹង ៤៤%...